پيشگفتار گرايش به معنويت و عرفان همواره در وجود آدمى بوده و از امور فطرى بشر است . اما با وجود فطرى بودن آن ، دچار انحرافات و لغزشهايى در اين عرصه گرديده است ، در اين مسير پرمخاطره تنها كسانى به حقيقت عرفان و عرفان ناب دست يافتهاند كه از راهنمايى الهى برخوردارند و جانشان به نورانيت حضرت حق روشن گشته است و سلوكشان بر گرفته از كتاب الهى و سنت و شريعت محمدى ( ص ) است . در اين ميان حضرت آيت الله سيدعلى قاضى طباطبايى درخشندگى خاصى دارند با بررسى سلوك از ديدگاه ايشان با ساير مكاتب عرفانى معاصر ميتوان سره از ناسره و آب را از سراب و عرفان راستين را از عرفان دروغين تشخيص داد . و البته ضرورت تشخيص سلوك از نظر اين عارف بزرگ و عرفانهاى ديگر در روزگار كنونى كه دوران ترويج و اشاعه عرفانهاى شرقى و غربى با رنگ و لعابهاى پرجاذبه است ، دوچندان ميگردد و ارائه چنين بحثهاى تطبيقى ميتواند راهگشاى جوانان اين مرز و بوم باشد و راه را از بيراهه نشان دهد . اختلاف سلوكى آيت الله قاضى و مكاتب عرفانى معاصر جانمايه سلوك از نظر قاضى طباطبايى از قرآن و سنت معصومين ( ع ) الهام گرفته است و قاضى طباطبايى كوهى بود از عظمت و توحيد ، از اين‌رو سلوك او به لحاظ روش برخواسته از قرآن و احاديث بود . اما نوع معنويت و عرفانى كه در مكاتب ديگر عرضه مىشود ، برگرفته از اديان ديگر است و اعتبار و وثاقت آن عرفانها به اندازه اعتبار اديانِ منبع است كه عموماً يا تحريف شدهاند و يا ساختة دست بشر و تراوشات ذهن انسانى است كه به آن نمىشود اعتماد كرد زيرا از دريا بايد سيراب شد نه از حباب و از آب نه سراب . در اينجا بايد به ويژگيهاى سلوك از ديدگاه قاضى ، از نظر روش و از نظر هدف و غايت ميپردازيم نشان دهيم تفاوت از كجا تا به كجاست ؟ 1 . تفاوت در روش سلوك عارفان براى رسيدن به غايت كمال انسانى و قله سعادت ، البته روش دارند ، اين گونه نيست كه صرفاً با گفتن عرفان ، آدمى به حقيقت عرفان نائل شود ، نيل به عرفان ، روشها و راههايى دارد كه سالك به سوى خدا بايد طى كند كه در عرفان اسلامى ، عارفان ما با عنوان